غربالگری سرطان در خوزستان با تمرکز بر سلامت زنان میانسال ادامه دارد و بر اساس اعلام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی آبادان، از ابتدای سال تاکنون ۴۰ هزار خدمت غربالگری سرطان در شهرستان‌های آبادان، خرمشهر و شادگان ارائه شده است. از این تعداد، بیش از ۲۰ هزار خدمت به غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان پستان و نزدیک به ۲۰ هزار خدمت به مراقبت و غربالگری سرطان دهانه رحم اختصاص داشته است. این خدمات با هدف شناسایی زودهنگام بیماری‌ها، افزایش فرصت درمان مؤثر و ارتقای سلامت زنان انجام می‌شود.
جزئیات آمار غربالگری سرطان در جنوب غرب خوزستان
فرشید بهشتی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی آبادان، با اشاره به اهمیت مراقبت‌های سلامت در دوران میانسالی اعلام کرد که زنان شهرستان‌های آبادان، خرمشهر و شادگان از خدمات غربالگری سرطان بهره‌مند شده‌اند. این خدمات بخشی از برنامه‌های مراقبت بهداشتی برای شناسایی زودهنگام بیماری‌ها و کاهش عوارض ناشی از تشخیص دیرهنگام است.
بر اساس آمار اعلام‌شده، جزئیات خدمات غربالگری سرطان در این سه شهرستان به شرح زیر است:
| نوع خدمت | تعداد افراد بهره‌مند |
|---|---|
| غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان پستان | ۲۰ هزار و ۷۵۵ نفر |
| مراقبت و غربالگری سرطان دهانه رحم | ۱۹ هزار و ۹۹۷ نفر |
| مجموع خدمات اعلام‌شده | ۴۰ هزار خدمت |
این ارقام نشان می‌دهد بخش عمده خدمات گزارش‌شده به دو سرطان مهم مرتبط با سلامت زنان اختصاص داشته است. البته تعداد خدمات ارائه‌شده الزاماً به معنای تعداد موارد ابتلا یا تشخیص قطعی سرطان نیست؛ غربالگری با هدف ارزیابی اولیه و شناسایی افرادی انجام می‌شود که ممکن است به بررسی‌های تکمیلی نیاز داشته باشند.
چرا غربالگری سرطان در دوران میانسالی اهمیت دارد؟
به گفته بهشتی، دوران میانسالی، به‌ویژه در بازه سنی ۳۰ تا ۵۹ سال، یکی از دوره‌های مهم برای پیشگیری از بیماری‌های مزمن و شناسایی زودهنگام مشکلات سلامت است. در این مرحله از زندگی، مراقبت‌های منظم می‌تواند به شناسایی عوامل خطر و فراهم‌شدن فرصت مناسب برای پیگیری پزشکی کمک کند.
برخی بیماری‌ها در مراحل اولیه ممکن است نشانه مشخصی نداشته باشند. به همین دلیل، انتظار برای بروز علائم همیشه راه مناسبی برای شناسایی بیماری نیست. مراجعه منظم به مراکز بهداشتی و دریافت راهنمایی از مراقبان سلامت و ماماها به افراد کمک می‌کند بدانند چه آزمایش‌ها یا ارزیابی‌هایی با توجه به سن، سابقه خانوادگی و وضعیت سلامت آن‌ها ضرورت دارد.
نقش تشخیص زودهنگام سرطان پستان
سرطان پستان از بیماری‌هایی است که شناسایی زودهنگام آن می‌تواند در انتخاب روش درمان و بهبود پیامدهای درمانی مؤثر باشد. ارزیابی اولیه در مراکز بهداشتی ممکن است شامل بررسی عوامل خطر، دریافت شرح حال و راهنمایی درباره معاینات یا بررسی‌های تکمیلی موردنیاز باشد.
نوع و زمان انجام بررسی‌های تکمیلی باید بر اساس سن، وضعیت فرد و دستورالعمل‌های پزشکی تعیین شود. در صورت مشاهده توده جدید در پستان، تغییر غیرمعمول در پوست یا نوک پستان و سایر علائم نگران‌کننده، مراجعه به پزشک اهمیت دارد؛ حتی اگر فرد به‌تازگی غربالگری شده باشد.
اهمیت غربالگری سرطان دهانه رحم
سرطان دهانه رحم نیز از بیماری‌هایی است که در بسیاری از موارد می‌توان با برنامه‌های غربالگری و پیگیری مناسب، احتمال تشخیص دیرهنگام آن را کاهش داد. روش غربالگری و فاصله زمانی میان بررسی‌ها به عواملی مانند سن، سابقه پزشکی و دستورالعمل‌های معتبر بستگی دارد.
نتیجه غیرطبیعی در غربالگری به‌تنهایی به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست؛ بلکه ممکن است انجام آزمایش‌های تکمیلی یا پیگیری پزشکی را ضروری کند. مراجعه به مراکز بهداشتی و دریافت توضیحات دقیق درباره نتیجه آزمایش، از مراحل مهم این فرایند است.
چه خدماتی به زنان و مردان میانسال ارائه می‌شود؟
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی آبادان همچنین به مجموعه خدمات رایگان مراقبت سلامت برای زنان و مردان میانسال اشاره کرد. این خدمات در مراکز خدمات جامع سلامت و خانه‌های بهداشت ارائه می‌شوند و تنها به غربالگری سرطان محدود نیستند؛ بلکه ارزیابی عوامل خطر بیماری‌های مزمن و توجه به سلامت جسمی و روانی را نیز در بر می‌گیرند.
- ارزیابی وضعیت بدنی: اندازه‌گیری وزن، قد و دور کمر و محاسبه شاخص توده بدنی برای بررسی وضعیت وزن و ارزیابی برخی عوامل خطر مرتبط با بیماری‌های مزمن.
- بررسی تغذیه و فعالیت بدنی: ارزیابی عادت‌های غذایی و میزان تحرک با هدف شناسایی زمینه‌های قابل اصلاح در سبک زندگی.
- ارزیابی سلامت روان: بررسی اولیه وضعیت سلامت روان و شناسایی افرادی که ممکن است به مشاوره یا خدمات تخصصی نیاز داشته باشند.
- غربالگری مصرف دخانیات، مواد و الکل: ارزیابی اولیه برای شناسایی رفتارهای پرخطر و فراهم‌کردن زمینه دریافت راهنمایی و حمایت مناسب.
- بررسی خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی: اندازه‌گیری فشارخون و ارزیابی قند و کلسترول خون برای شناسایی برخی عوامل خطر مهم.
- غربالگری سرطان روده بزرگ: ارائه خدمات غربالگری به افراد بالای ۵۰ سال مطابق برنامه مراقبتی اعلام‌شده.
- مکمل‌یاری ویتامین D3: ارائه خدمات مرتبط با مکمل‌یاری در چارچوب برنامه‌های مراقبت بهداشتی.
ترکیب این خدمات می‌تواند به شناسایی زودهنگام عوامل خطر کمک کند. برای مثال، فشارخون بالا یا اختلال قند خون ممکن است در مراحل اولیه علامت آشکاری نداشته باشد، اما شناسایی و پیگیری آن می‌تواند از بروز برخی عوارض جلوگیری کند.
چگونه از خدمات غربالگری در آبادان، خرمشهر و شادگان استفاده کنیم؟
زنان و مردان میانسال ساکن این شهرستان‌ها می‌توانند برای اطلاع از خدمات متناسب با سن و وضعیت سلامت خود به مراکز خدمات جامع سلامت یا خانه‌های بهداشت مراجعه کنند. دریافت مشاوره از مراقبان سلامت و ماماها به مشخص‌شدن نوع مراقبت موردنیاز و زمان مناسب پیگیری کمک می‌کند.
پیش از مراجعه، بهتر است افراد سوابق پزشکی، داروهای مصرفی و اطلاعات مربوط به سابقه خانوادگی بیماری‌های مهم را در اختیار داشته باشند. اگر پیش‌تر آزمایش یا غربالگری انجام داده‌اند، همراه‌داشتن نتایج قبلی نیز می‌تواند به ارزیابی دقیق‌تر کمک کند.
رایگان‌بودن خدمات اعلام‌شده به این معنا نیست که تمام آزمایش‌ها یا اقدامات تشخیصی تکمیلی در هر شرایطی رایگان هستند؛ بنابراین، بهتر است افراد درباره دامنه خدمات تحت پوشش و مراحل بعدی، مستقیماً از مرکز بهداشتی محل مراجعه خود سؤال کنند.
جمع‌بندی
ارائه ۴۰ هزار خدمت غربالگری سرطان به زنان میانسال در آبادان، خرمشهر و شادگان، بخشی از برنامه‌های مراقبت سلامت دانشگاه علوم پزشکی آبادان برای شناسایی زودهنگام بیماری‌هاست. از این میزان، ۲۰ هزار و ۷۵۵ نفر از خدمات مرتبط با غربالگری سرطان پستان و ۱۹ هزار و ۹۹۷ نفر از خدمات مراقبت و غربالگری سرطان دهانه رحم بهره‌مند شده‌اند.
مراجعه به‌موقع به مراکز بهداشتی، آگاهی از خدمات متناسب با سن و پیگیری نتایج غیرطبیعی می‌تواند نقش مهمی در مراقبت از سلامت داشته باشد. تشخیص زودهنگام به معنای تضمین درمان نیست، اما در بسیاری از موارد فرصت بیشتری برای ارزیابی دقیق و انتخاب درمان مناسب فراهم می‌کند.
