مراسم خاکسپاری حمید علیدوستی، پیشکسوت فوتبال ایران و پدر ترانه علیدوستی، با حضور جمعی از اهالی فوتبال و تعدادی از چهره‌های سینما برگزار شد؛ اما غیبت بسیاری از سینماگران شناخته‌شده، به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل شد. ترانه علیدوستی که بیش از دو دهه از چهره‌های شناخته‌شده سینمای ایران بوده، در این مراسم با حضور محدود همکاران سینمایی خود روبه‌رو شد؛ موضوعی که پرسش‌هایی درباره وضعیت روابط حرفه‌ای و دوستانه در سینما ایجاد کرد.
چه چهره‌هایی از سینما در مراسم حمید علیدوستی حضور داشتند؟
بر اساس روایت‌های منتشرشده از مراسم و تصاویر آن، از میان چهره‌های شناخته‌شده سینما، نام‌هایی مانند جعفر پناهی، پیمان معادی و ستاره اسکندری در میان حاضران دیده می‌شدند. در مقابل، بسیاری از بازیگران و کارگردانانی که انتظار می‌رفت در این مراسم حضور داشته باشند، در تصاویر و گزارش‌های منتشرشده دیده نشدند.
نام‌هایی مانند مانی حقیقی، اصغر فرهادی، پریناز ایزدیار، حسن فتحی و شهاب حسینی نیز در میان چهره‌هایی مطرح شد که حضورشان در مراسم گزارش نشده بود. البته دیده‌نشدن افراد در یک مراسم لزوماً به معنای بی‌اعتنایی یا تصمیم آگاهانه برای غیبت نیست.
دوری چهار ساله ترانه علیدوستی از سینما؛ آیا این موضوع تأثیر داشت؟
یکی از پرسش‌های مطرح‌شده این است که آیا فاصله گرفتن ترانه علیدوستی از فعالیت‌های سینمایی در سال‌های اخیر می‌تواند بخشی از توضیح این غیبت باشد؟ او حدود چهار سال است که از فضای حرفه‌ای سینما فاصله گرفته، اما پیش از آن بیش از دو دهه در این حوزه فعالیت داشته و با شمار زیادی از بازیگران، کارگردانان و عوامل سینمایی همکاری کرده است.
از همین رو، برخی معتقدند سابقه طولانی فعالیت حرفه‌ای او می‌توانست زمینه حضور همکاران قدیمی‌اش را در مراسم بدرقه پدرش فراهم کند. در این نگاه، موضوع فقط حضور چند چهره مشهور نیست، بلکه مسئله به معنای روابط دوستانه و حرفه‌ای در یک خانواده هنری بازمی‌گردد.
آیا برخی سینماگران از ترس حاشیه‌ها در مراسم شرکت نکردند؟
فاطمه پاقلعه‌نژاد، روزنامه‌نگار حوزه سینما، در واکنش به این غیبت‌ها این احتمال را مطرح کرده است که برخی سینماگران به دلیل نگرانی از پیامدهای نزدیک‌شدن به ترانه علیدوستی، ترجیح داده‌اند در مراسم حضور پیدا نکنند.
بر اساس این تحلیل، حساسیت‌های فضای مجازی و احتمال حمله یا انتقاد گروه‌های مختلف می‌تواند بر تصمیم برخی چهره‌های فرهنگی و هنری اثر بگذارد. در چنین شرایطی، حتی حضور در مراسم خاکسپاری یک همکار نیز ممکن است برای بعضی افراد با ملاحظاتی همراه شود.
با این حال، این موضوع در حد یک تحلیل درباره انگیزه احتمالی غایبان است و نمی‌توان بدون اطلاع از شرایط هر فرد، ترس یا ملاحظه را دلیل قطعی غیبت او دانست.
نباید درباره همه غایبان یکسان قضاوت کرد
در کنار انتقادها، باید احتمال‌های دیگری را نیز در نظر گرفت. ممکن است برخی از سینماگران در زمان برگزاری مراسم خارج از تهران یا خارج از کشور بوده باشند، یا به دلایل شخصی امکان حضور نداشته باشند. همچنین احتمال دارد تعدادی از آن‌ها تصمیم گرفته باشند در مراسم ختم شرکت کنند.
بنابراین، میان «حضورنداشتن» و «نخواستن برای حضور» تفاوت وجود دارد. قضاوت درباره نیت افراد تنها بر اساس تصاویر منتشرشده، نمی‌تواند تصویر کاملی از واقعیت ارائه دهد.
وقتی غیبت‌ها هم به یک خبر عمومی تبدیل می‌شوند
در روزگار شبکه‌های اجتماعی، حضور و غیبت چهره‌های شناخته‌شده به‌سرعت ثبت و منتشر می‌شود. در گذشته ممکن بود غیبت یک فرد در مراسمی فقط برای حاضران مشخص باشد، اما امروز تصاویر و گزارش‌ها باعث می‌شوند جای خالی افراد نیز به موضوعی عمومی تبدیل شود.
چهره‌های سینمایی بیش از بسیاری از افراد دیگر با نگاه عمومی روبه‌رو هستند و می‌دانند که تصمیم‌هایشان ممکن است بازتاب گسترده‌ای پیدا کند. به همین دلیل، غیبت از یک مراسم نیز می‌تواند از سوی افکار عمومی معنادار تلقی شود؛ هرچند معنای واقعی آن لزوماً برای مخاطبان روشن نیست.
حضور چند سینماگر چه پیامی داشت؟
حضور جعفر پناهی، پیمان معادی و ستاره اسکندری نشان داد که تعدادی از چهره‌های سینما در مراسم شرکت کردند. این حضورها در کنار غیبت شمار دیگری از هنرمندان، پرسش‌هایی درباره مرز میان ملاحظات حرفه‌ای، روابط شخصی و مسئولیت انسانی ایجاد کرد.
در نهایت، نمی‌توان تنها با تکیه بر تصاویر مراسم درباره انگیزه تمام غایبان حکم قطعی داد. با این حال، محدودبودن حضور سینماگران در مراسم خاکسپاری پدر ترانه علیدوستی به موضوعی قابل توجه تبدیل شد؛ موضوعی که احتمالاً با برگزاری مراسم ختم و مشخص‌شدن حاضران آن، ابعاد دیگری پیدا خواهد کرد.
