پرداخت به‌موقع حقوق و مطالبات فرهنگیان، اصلاح نظام مالی و بهبود وضعیت معیشتی معلمان از اولویت‌های وزارت آموزش‌وپرورش اعلام شده است. علی فرهادی، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع این وزارتخانه، در نشست مدیران آموزش‌وپرورش استان کردستان با اشاره به بدهی‌های گذشته، محدودیت منابع مالی و ضرورت مدیریت هزینه‌ها، بر لزوم تعیین تکلیف مطالبات معوق و ایجاد منابع پایدار برای تأمین هزینه‌های آموزش‌وپرورش تأکید کرد.
فرهادی در هفتم آبان ۱۴۰۵ با تشریح اقدامات انجام‌شده در زمینه پرداخت مطالبات، صدور ابلاغ‌های استخدامی، اصلاح نرخ اضافه‌تدریس، بیمه تکمیلی فرهنگیان و استفاده از ظرفیت‌های اقتصادی آموزش‌وپرورش، اعلام کرد که پیگیری برای پرداخت مطالبات باقی‌مانده ادامه دارد. او همچنین بر اهمیت آموزش حضوری، بهبود شرایط کاری کارکنان و افزایش درآمدهای اختصاصی این وزارتخانه تأکید کرد.
پرداخت به‌موقع حقوق و مطالبات فرهنگیان؛ اولویت وزارت آموزش‌وپرورش
علی فرهادی در نشست مدیران آموزش‌وپرورش استان کردستان، تأمین منابع مالی و ساماندهی تعهدات این وزارتخانه را از موضوعات مهم مدیریت آموزش‌وپرورش دانست. به گفته او، پرداخت به‌موقع حقوق و مطالبات فرهنگیان، اصلاح فرایندهای مالی و استفاده از ظرفیت‌های موجود برای تأمین منابع پایدار باید در اولویت قرار گیرد.
فرهادی با اشاره به محدودیت‌های ناشی از شرایط کشور و آسیب‌دیدن برخی ساختمان‌های وزارت آموزش‌وپرورش اظهار کرد که با وجود جابه‌جایی محل استقرار تعدادی از واحدها، تلاش شده است فعالیت‌های اجرایی و مالی متوقف نشود. او افزود که پرداخت‌های مربوط به فرهنگیان با استفاده از ظرفیت‌های موجود و از طریق هماهنگی با سازمان برنامه‌وبودجه و خزانه‌داری پیگیری شده است.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش همچنین تأکید کرد که محدودیت منابع، ضرورت برنامه‌ریزی دقیق‌تر و اولویت‌بندی هزینه‌ها را افزایش می‌دهد. به گفته او، همکاری میان دستگاه‌های مسئول می‌تواند در مدیریت تعهدات مالی و استمرار پرداخت‌ها نقش مؤثری داشته باشد.
مطالبات معوق فرهنگیان شامل چه مواردی است؟
یکی از محورهای اصلی سخنان فرهادی، بدهی‌ها و مطالبات باقی‌مانده از سال‌های گذشته بود. او توضیح داد که هنگام برعهده گرفتن مسئولیت این حوزه، مجموعه‌ای از پرداخت‌های عقب‌افتاده وجود داشت که بخشی از آنها در سال‌های بعد تعیین تکلیف شده است.
از جمله موارد مطرح‌شده در این زمینه می‌توان به مطالبات اضافه‌تدریس، پاداش پایان خدمت، مطالبات مرتبط با برون‌سپاری هنرستان‌ها و برخی پرداخت‌های مربوط به بازنشستگان اشاره کرد. به گفته فرهادی، پیگیری برای پرداخت موارد باقی‌مانده همچنان ادامه دارد.
مطالبات معوق می‌تواند برنامه‌ریزی مالی فرهنگیان را دشوار کند؛ به‌ویژه زمانی که پرداخت‌های مورد انتظار به زمان دیگری موکول شود. از همین رو، تعیین تکلیف بدهی‌های گذشته در کنار تأمین منابع لازم برای پرداخت‌های جاری، از موضوعات مهم مدیریت مالی وزارت آموزش‌وپرورش به شمار می‌رود.
فرهادی با تأکید بر اینکه پرداخت به‌موقع حقوق و مطالبات وظیفه دستگاه اجرایی است، گفت پیش از مطرح کردن درخواست‌های جدید برای بهبود معیشت معلمان، باید تعهدات موجود به‌درستی و در موعد مقرر پرداخت شوند. او تأخیر در پرداخت‌ها را از عواملی دانست که ضرورت اصلاح فرایندهای مالی و مدیریتی را بیشتر می‌کند.
صدور ابلاغ‌های استخدامی و ساماندهی نیروی انسانی
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش از بهبود روند صدور ابلاغ‌های استخدامی و ساماندهی امور نیروی انسانی نیز خبر داد. به گفته او، در سال ۱۴۰۵ بخش عمده ابلاغ‌های موظف فرهنگیان تا مهرماه صادر شده است؛ موضوعی که در مقایسه با سال‌های گذشته، تغییری در فرایندهای اجرایی محسوب می‌شود.
صدور به‌موقع ابلاغ‌ها می‌تواند به مشخص شدن وظایف، ساعات کاری و وضعیت نیروی انسانی کمک کند و زمینه برنامه‌ریزی منظم‌تر برای امور مالی و اداری را فراهم سازد. با این حال، میزان تأثیر این تغییر بر پرداخت‌ها به عوامل دیگری مانند تأمین منابع، تکمیل اطلاعات و اجرای صحیح فرایندهای مالی نیز وابسته است.
فرهادی همچنین از پیگیری اصلاح سازوکار پرداخت اضافه‌تدریس خبر داد. به گفته او، در شورای حقوق و دستمزد، افزایش نرخ اضافه‌تدریس و تغییراتی در نحوه پرداخت برخی مسئولیت‌های اجرایی مدارس، از جمله مدارس دارای شیفت دوم، دنبال شده است.
او اضافه کرد که تلاش شده است پرداخت‌ها بر اساس شاخص‌های مشخص و فرمول‌هایی انجام شود که متناسب با تغییر حداقل حقوق قابل تعدیل باشند. جزئیات کامل نرخ‌های جدید و زمان اجرای همه تغییرات در اظهارات نقل‌شده اعلام نشده است.
پرداخت مبتنی بر عملکرد و کارانه در آموزش‌وپرورش
یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در این نشست، پرداخت مبتنی بر عملکرد کارکنان بود. فرهادی اعلام کرد که موضوع پرداخت کارانه در وزارت آموزش‌وپرورش مطرح شده است و این اقدام را آغاز مسیری برای تقویت ارتباط میان پرداخت‌ها، مسئولیت‌های شغلی و عملکرد کارکنان دانست.
در الگوی پرداخت مبتنی بر عملکرد، بخشی از دریافتی کارکنان می‌تواند بر اساس معیارهای مشخص ارزیابی شود. اجرای چنین الگویی به تعریف شاخص‌های روشن، سازوکار ارزیابی قابل اتکا و تعیین منابع مالی نیاز دارد تا پرداخت‌ها بر مبنای ضوابط مشخص انجام شوند.
فرهادی تأکید کرد که این مسیر باید در ادامه تکمیل و تقویت شود. با این حال، در گزارش منتشرشده جزئیات معیارهای ارزیابی، دامنه مشمولان و زمان اجرای کامل طرح کارانه مشخص نشده است.
صرفه‌جویی ۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومانی در بیمه تکمیلی فرهنگیان
فرهادی در بخش دیگری از سخنان خود به قرارداد بیمه تکمیلی فرهنگیان پرداخت و از کاهش نرخ پیشنهادی بیمه در سال ۱۴۰۳ خبر داد. به گفته او، پس از بررسی اطلاعات و نرخ‌های اعلام‌شده و برگزاری جلسات متعدد با بیمه مرکزی، نرخ پیشنهادی بیمه تکمیلی از حدود ۶۸۰ هزار تومان به ۵۶۰ هزار تومان کاهش یافت.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش میزان صرفه‌جویی حاصل از این اصلاح را حدود ۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد. این رقم، بر اساس اظهارات او، نتیجه بازنگری در نرخ پیشنهادی و پیگیری‌های انجام‌شده درباره قرارداد بیمه تکمیلی بوده است.
کاهش نرخ قرارداد بیمه می‌تواند به مدیریت هزینه‌های این بخش کمک کند، اما ارزیابی کیفیت خدمات بیمه تکمیلی تنها با توجه به مبلغ قرارداد امکان‌پذیر نیست. میزان پوشش درمانی، سقف تعهدات، مراکز طرف قرارداد، سرعت پرداخت خسارت و نحوه پاسخ‌گویی بیمه‌گر نیز از عوامل مهم در سنجش کیفیت خدمات هستند.
افزایش رقابت میان شرکت‌های بیمه‌گر
فرهادی یکی از اهداف وزارت آموزش‌وپرورش در حوزه بیمه تکمیلی را ایجاد فضای رقابتی میان شرکت‌های بیمه‌گر عنوان کرد. به گفته او، محدود بودن گزینه‌های بیمه‌ای در سال‌های گذشته، قدرت انتخاب وزارتخانه و استان‌ها را کاهش داده بود؛ اما با فراهم شدن امکان حضور شرکت‌های بیشتر، فرصت مقایسه عملکرد بیمه‌گران افزایش یافته است.
او همچنین از برنامه وزارتخانه برای فراهم کردن امکان انتخاب شرکت بیمه‌گر از طریق یک سامانه خبر داد. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، زیرساخت‌های لازم برای این فرایند در حال آماده‌سازی است و هدف آن، افزایش حق انتخاب فرهنگیان و بهبود رقابت میان شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات بیمه‌ای است.
در صورت اجرای این برنامه، امکان مقایسه گزینه‌ها می‌تواند به یکی از معیارهای تصمیم‌گیری فرهنگیان تبدیل شود. با این حال، زمان راه‌اندازی سامانه و جزئیات نحوه انتخاب بیمه‌گر در گزارش اعلام نشده است.
پرداخت‌های مناسبتی و مطالبات رتبه‌بندی معلمان
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش درباره پرداخت‌های مناسبتی فرهنگیان نیز توضیحاتی ارائه کرد. به گفته او، در سال ۱۴۰۳ با وجود اینکه برای برخی از این پرداخت‌ها ردیف مشخصی در بودجه پیش‌بینی نشده بود، پرداخت‌هایی در مناسبت‌های ملی و مذهبی انجام شد.
فرهادی افزود که در بودجه سال‌های بعد نیز اعتباراتی برای این منظور در نظر گرفته شد و روند پرداخت‌های مناسبتی در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ ادامه یافت. او در عین حال، به مطالبات مربوط به رتبه‌بندی معلمان و بازنشستگان اشاره کرد و گفت بخشی از مطالبات سال‌های گذشته پرداخت شده و برای تعیین تکلیف موارد باقی‌مانده نیز منابعی پیش‌بینی شده است.
به گفته او، تلاش برای رفع چالش‌های باقی‌مانده در این حوزه ادامه دارد. با این حال، مبلغ مطالبات پرداخت‌شده، میزان بدهی باقی‌مانده و زمان دقیق تسویه کامل آنها در گزارش مشخص نشده است.
وضعیت معیشتی کارکنان اداری آموزش‌وپرورش
فرهادی در ادامه سخنان خود به شرایط کاری کارکنان اداری آموزش‌وپرورش پرداخت و بر نقش آنها در پشتیبانی از مدارس و پیشبرد امور آموزشی تأکید کرد. او با اشاره به مسئولیت سنگین معلمان در ارتباط مستقیم با دانش‌آموزان گفت باید شرایطی فراهم شود تا معلمان با تمرکز و انگیزه بیشتری به وظایف آموزشی خود بپردازند.
او همچنین اعلام کرد افزایش متناسب اضافه‌کار و اصلاح برخی پرداخت‌های کارکنان اداری در دستور کار قرار گرفته است. به گفته فرهادی، موضوع فوق‌العاده خاص و برخی مؤلفه‌های مرتبط با معیشت کارکنان نیز در حال بررسی و اصلاح است.
معاون وزیر تأکید کرد که جزئیات این موارد باید پس از نهایی شدن تصمیم‌ها و فراهم شدن امکان اجرا اعلام شود. بنابراین، اظهارات مطرح‌شده را نباید به معنای تصویب قطعی یا اجرای فوری همه تغییرات در حقوق و مزایای کارکنان تلقی کرد.
استخدام افراد دارای معلولیت در آموزش‌وپرورش
یکی دیگر از موضوعات این نشست، استخدام افراد دارای معلولیت بود. فرهادی با اشاره به سهم قانونی در نظر گرفته‌شده برای استخدام این افراد اظهار کرد که اجرای قانون باید با رعایت ضوابط مربوط و بررسی تناسب شرایط متقاضی با وظایف شغلی انجام شود.
به گفته او، در فرایند ارزیابی باید توانایی متقاضی برای انجام مسئولیت‌های شغل موردنظر به‌صورت دقیق بررسی شود. این موضوع در چارچوب ضرورت رعایت مقررات استخدامی و ارزیابی شرایط لازم برای انجام وظایف شغلی مطرح شده است.
افزایش درآمدهای اختصاصی آموزش‌وپرورش با استفاده از ظرفیت‌های موجود
فرهادی با تأکید بر ضرورت تأمین منابع پایدار، بهره‌گیری از دارایی‌ها و امکانات موجود آموزش‌وپرورش را یکی از مسیرهای افزایش درآمدهای اختصاصی این وزارتخانه دانست. به گفته او، استفاده مناسب از فضاهای مازاد و ظرفیت‌های قابل واگذاری به فعالیت‌های اقتصادی می‌تواند منابعی برای توسعه مدارس، بهبود امکانات آموزشی و حمایت از دانش‌آموزان فراهم کند.
او مشارکت با بخش خصوصی و استفاده از الگوهایی مانند ساخت، بهره‌برداری و انتقال را از جمله روش‌های قابل بررسی عنوان کرد. در این الگو، بخش خصوصی می‌تواند در ساخت یا توسعه یک مجموعه مشارکت کند و پس از دوره بهره‌برداری تعیین‌شده، آن را مطابق قرارداد به نهاد مربوط واگذار کند.
فرهادی تأکید کرد که چنین اقداماتی باید در چارچوب قوانین و با تنظیم قراردادهای دقیق انجام شود تا منافع آموزش‌وپرورش حفظ شود. شفافیت در قراردادها، مشخص بودن مدت بهره‌برداری و تعیین نحوه بازگشت دارایی‌ها از جمله موضوعاتی است که در اجرای این نوع طرح‌ها اهمیت دارد.
برنامه‌ریزی برای افزایش درآمدهای اختصاصی در کردستان
معاون وزیر آموزش‌وپرورش با اشاره به ظرفیت‌های استان کردستان، از مدیران این استان خواست فرصت‌های موجود برای افزایش درآمدهای اختصاصی را شناسایی کنند. به گفته او، منابع حاصل از این اقدامات می‌تواند برای توسعه فضاهای آموزشی، تجهیز مدارس، برگزاری اردوهای دانش‌آموزی و تقویت خدمات فرهنگی و رفاهی مورد استفاده قرار گیرد.
فرهادی همچنین بر ضرورت بازگشت درآمدهای ایجادشده به مجموعه مربوط، متناسب با نیازهای استان و در چارچوب مقررات، تأکید کرد. این رویکرد می‌تواند انگیزه مدیران محلی برای استفاده بهتر از امکانات موجود را افزایش دهد؛ البته میزان درآمدزایی هر طرح به ظرفیت اقتصادی، قوانین و شرایط اجرایی آن بستگی دارد.
او در پایان این بخش، نقش مدیران برنامه‌ریزی و پشتیبانی را فراهم کردن زمینه فعالیت بهتر مدیران آموزشی و پرورشی دانست و تأکید کرد که واحدهای پشتیبانی باید موانع اداری پیش روی مدارس و مناطق را کاهش دهند.
تأکید معاون وزیر بر حفظ آموزش حضوری در مدارس
فرهادی در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت آموزش حضوری پرداخت و مدرسه را فراتر از محیط انتقال دانش توصیف کرد. به گفته او، مدرسه نقش مهمی در تربیت اجتماعی و پرورشی دانش‌آموزان دارد و تصمیم‌گیری درباره تعطیلی آموزش حضوری باید با بررسی دقیق شرایط و پیامدهای آن انجام شود.
او با اشاره به تعطیلی مدارس در شرایطی مانند سرمای شدید، کمبود انرژی یا آلودگی هوا، تأکید کرد که باید منشأ مشکلات به‌طور جدی بررسی شود و مدرسه به نخستین گزینه برای تعطیلی تبدیل نشود.
فرهادی همچنین به تجربه دوران کرونا اشاره کرد و گفت تعطیلی طولانی‌مدت مدارس پیامدهای آموزشی و تربیتی قابل‌توجهی دارد. به همین دلیل، تصمیم‌گیری درباره حضوری یا غیرحضوری شدن آموزش باید با توجه به اهمیت تربیت دانش‌آموزان و بر اساس سازوکارهای مشخص صورت گیرد.
این اظهارات بر اهمیت تداوم آموزش حضوری تأکید دارد؛ با این حال، تصمیم‌گیری درباره تعطیلی مدارس در شرایط اضطراری باید ملاحظات سلامت، ایمنی دانش‌آموزان، شرایط آب‌وهوایی و وضعیت زیرساخت‌ها را نیز در نظر بگیرد.
مدیریت مصرف انرژی در مدارس و ساختمان‌های اداری
معاون وزیر آموزش‌وپرورش در ادامه بر ضرورت صرفه‌جویی در مصرف انرژی تأکید کرد و خواستار آغاز مدیریت مصرف از مدارس و ساختمان‌های اداری شد. به گفته او، استان‌ها و مناطق باید روند کاهش مصرف انرژی خود را به‌صورت مشخص ارزیابی کنند.
مدیریت مصرف انرژی در ساختمان‌های آموزشی و اداری می‌تواند به کاهش هزینه‌های جاری کمک کند و بخشی از فشار مالی را کاهش دهد. برای دستیابی به این هدف، بررسی الگوی مصرف، نگهداری مناسب تجهیزات و استفاده بهینه از امکانات موجود اهمیت دارد.
فرهادی صرفه‌جویی انرژی را علاوه بر یک ضرورت اقتصادی، مسئولیتی در قبال نسل‌های آینده دانست و بر نقش مدیران در ایجاد نظم و برنامه‌ریزی برای مصرف بهینه منابع تأکید کرد.
جمع‌بندی؛ مطالبات فرهنگیان و اصلاح نظام مالی در کانون توجه
اظهارات علی فرهادی در نشست مدیران آموزش‌وپرورش کردستان، مجموعه‌ای از موضوعات مالی، اداری و آموزشی را در بر می‌گیرد. پرداخت به‌موقع حقوق و مطالبات فرهنگیان، تعیین تکلیف بدهی‌های گذشته، اصلاح نرخ اضافه‌تدریس، توسعه پرداخت مبتنی بر عملکرد، بازنگری در بیمه تکمیلی و افزایش درآمدهای اختصاصی از مهمترین محورهای مطرح‌شده بود.
بر اساس این اظهارات، بخشی از مطالبات گذشته تعیین تکلیف شده و پیگیری برای پرداخت موارد باقی‌مانده ادامه دارد. همچنین، برنامه‌هایی برای بهبود سازوکارهای مالی و اداری مطرح شده است؛ هرچند زمان اجرا و جزئیات برخی از این برنامه‌ها هنوز اعلام نشده است.
در نهایت، تحقق اهداف اعلام‌شده به تأمین منابع مالی، اجرای دقیق تصمیم‌ها و شفافیت در اعلام وضعیت پرداخت‌ها وابسته است. برای فرهنگیان، مشخص شدن زمان‌بندی تسویه مطالبات و اطلاع‌رسانی روشن درباره تغییرات حقوق و مزایا می‌تواند در برنامه‌ریزی معیشتی اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
