مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با هشدار درباره شرایط دشوار تأمین گاز در زمستان پیش‌رو اعلام کرد که حدود ۱۱ استان کشور ممکن است با تنش گازی مواجه شوند. به گفته سعید توکلی، صنعت گاز علاوه بر ناترازی مزمن سال‌های گذشته، با ۱۳۰ میلیون مترمکعب ناترازی ناشی از آسیب به بخشی از زیرساخت‌های گازی نیز روبه‌رو است. هم‌زمان، مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء طی پنج روز گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.
افزایش ۳۰ درصدی مصرف گاز در پنج روز
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با اشاره به افزایش مصرف هم‌زمان با کاهش دمای هوا گفت که در پنج روز گذشته، مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء حدود ۷۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است؛ رقمی که معادل رشد ۳۰ درصدی مصرف این بخش‌هاست.
به گفته او، با توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی و بارندگی در مناطق غربی و شمال‌غربی کشور، انتظار می‌رود با سردتر شدن هوا، استفاده از وسایل گرمایشی و در نتیجه مصرف گاز افزایش پیدا کند.
توکلی توضیح داد که در روزهای اوج مصرف، به ازای هر یک درجه کاهش دمای هوا، حدود ۲۵ میلیون مترمکعب به مصرف روزانه گاز کشور اضافه می‌شود؛ حجمی که به گفته او معادل ظرفیت یک فاز پارس جنوبی است.
۱۱ استان در معرض تنش گازی در زمستان پیش‌رو
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اعلام کرد برآوردها نشان می‌دهد حدود ۱۱ استان کشور در زمستان پیش‌رو با تنش گازی مواجه خواهند شد. در این میان، سه استان مازندران، خراسان شمالی و گلستان به دلیل موقعیت جغرافیایی، شرایط شبکه گازرسانی و محدودیت‌های تأمین، حساسیت بیشتری دارند.
به گفته توکلی، برخی محورهای شبکه گاز در استان‌های کرمان، اصفهان، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل، کردستان و خراسان رضوی نیز ممکن است به‌صورت پراکنده با تنش گازی روبه‌رو شوند.
او با تأکید بر پیوستگی شبکه انتقال گاز کشور گفت برداشت گاز در هر منطقه می‌تواند بر پایداری شبکه در مناطق دیگر اثر بگذارد. به همین دلیل، مدیریت مصرف در استان‌هایی مانند تهران، البرز و سمنان نیز برای انتقال پایدار گاز به مناطق شمالی اهمیت دارد.
۱۳۰ میلیون مترمکعب ناترازی ناشی از آسیب به زیرساخت‌ها
توکلی با اشاره به آسیب‌دیدن بخشی از زیرساخت‌های گازی کشور در ۲۷ اسفند سال گذشته گفت این اتفاق حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت مرتبط با تأسیسات گازی را تحت تأثیر قرار داد. تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت به مدار بازگشته و در نتیجه، حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت آسیب‌دیده همچنان جبران نشده است.
این رقم به ناترازی مزمن سال‌های گذشته نیز اضافه شده است. مدیرعامل شرکت ملی گاز شرایط امسال را برای صنعت گاز استثنایی و دشوار توصیف کرد و گفت بازگرداندن ظرفیت ازدست‌رفته، به‌ویژه در تأسیسات پالایشی و با توجه به شرایط نامساعد دمایی در پالایشگاه‌های عسلویه، به تلاش گسترده کارکنان صنعت گاز نیاز داشته است.
طرح‌های جدید برای تقویت شبکه انتقال گاز
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران از اجرای طرح‌هایی برای افزایش انعطاف‌پذیری شبکه و بهبود امکان انتقال گاز میان مناطق مختلف کشور خبر داد.
به گفته توکلی، ایستگاه تقویت فشار لامرد در خط هفتم سراسری برای نخستین بار در حال بهره‌برداری است. همچنین با اتصال بخش جنوب‌شرق کشور به شبکه انتقال گاز شمال، امکان تأمین بخشی از نیاز مناطق شمالی از مسیر جنوب و استان‌های سیستان‌وبلوچستان و خراسان جنوبی فراهم شده است.
او توسعه اتصالات و تقویت ارتباط میان بخش‌های مختلف شبکه را از اقدام‌های مؤثر برای افزایش پایداری گازرسانی در دوره اوج مصرف دانست.
تأکید شرکت گاز بر رعایت دمای ۲۰ درجه
شرکت ملی گاز ایران امسال پویشی با شعار «۲۰ درجه سانتی‌گراد» را برای مدیریت مصرف گاز دنبال می‌کند. توکلی محدوده متعارف دمای آسایش را بین ۱۸ تا ۲۱ درجه اعلام کرد و گفت تنظیم دمای محیط روی ۲۰ درجه می‌تواند بدون ایجاد اختلال در شرایط آسایش خانوارها، به کاهش مصرف کمک کند.
بر اساس توضیحات مدیرعامل شرکت ملی گاز، اگر همه مشترکان خانگی، تجاری و صنایع جزء در روزهای اوج مصرف دمای محیط را یک درجه کاهش دهند، حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در مصرف روزانه گاز صرفه‌جویی می‌شود. کاهش دو درجه‌ای دما نیز می‌تواند این میزان را به حدود ۵۰ میلیون مترمکعب برساند.
البته تحقق این ظرفیت صرفه‌جویی به مشارکت مشترکان و اصلاح الگوی مصرف در روزهای سرد بستگی دارد.
بهینه‌سازی موتورخانه‌ها و تجهیزات گرمایشی
توکلی از بهینه‌سازی بیش از ۱۳۲ هزار موتورخانه در کشور خبر داد و گفت این اقدام می‌تواند مصرف گاز ساختمان‌ها و مجتمع‌ها را حدود ۱۳ تا ۲۵ درصد کاهش دهد.
او سرویس و نگهداری تجهیزات گرمایشی، رسوب‌زدایی پکیج‌ها، تنظیم مشعل‌ها و استفاده از تجهیزات با راندمان بالا را از دیگر راهکارهای کاهش مصرف برشمرد. به گفته وی، تنظیم دمای پکیج در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد، متناسب با نوع دستگاه و نیاز مصرف‌کننده، می‌تواند به کاهش مصرف انرژی و افزایش عمر تجهیزات کمک کند.
مدیرعامل شرکت ملی گاز همچنین اعلام کرد برآوردها نشان می‌دهد بیش از یک‌سوم مشترکان خانگی ظرفیت کاهش مصرف دارند. از آنجا که بخش عمده گاز مصرفی منازل برای گرمایش محیط استفاده می‌شود، عایق‌کاری ساختمان، نصب پنجره‌های دوجداره، توجه به برچسب انرژی تجهیزات و اجرای مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان می‌تواند در کاهش مصرف مؤثر باشد.
هشدار درباره انشعاب‌های غیرمجاز و سرقت گاز
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به شناسایی و جمع‌آوری حدود ۸۰ کیلومتر از خطوط لوله توزیع، درباره احتمال استفاده غیرمجاز از گاز در برخی مناطق هشدار داد. به گفته او، این موارد بیشتر در محدوده‌های خارج از بافت شهری و روستایی و مناطق خوش‌نشین مشاهده می‌شود.
توکلی از شهروندان خواست موارد مشکوک به سرقت گاز را از طریق شماره ۱۹۴ گزارش کنند. شرکت ملی گاز اعلام کرده است که موارد گزارش‌شده را بررسی می‌کند و در صورت احراز تخلف، با همکاری دستگاه‌های مسئول برای جمع‌آوری انشعاب غیرمجاز و پیگیری قانونی اقدام خواهد شد.
او همچنین از کشف یک مجموعه استخراج رمزارز در اشتهارد با ۳۶۲ دستگاه ماینر خبر داد که برای تأمین انرژی تجهیزات خود از انشعاب غیرمجاز گاز استفاده می‌کرد. به گفته توکلی، این انشعاب با نشت همراه بوده و گاز مورد نیاز دو مولد برق اضطراری را نیز تأمین می‌کرده است.
وضعیت تأمین گاز صنایع و نیروگاه‌ها
توکلی اعلام کرد که با وجود محدودیت‌های ناشی از آسیب به زیرساخت‌های گازی، تاکنون محدودیتی برای صنایع اعمال نشده است. همچنین حدود ۸۵ درصد از سبد سوخت نیروگاه‌های کشور از گاز تأمین شده؛ رقمی که به سهم سال گذشته، یعنی حدود ۸۶ درصد، نزدیک است.
با این حال، مدیرعامل شرکت ملی گاز هشدار داد که در صورت افزایش مصرف خانگی، تجاری و صنایع جزء در روزهای سرد، ممکن است برخی صنایع برای حفظ پایداری شبکه ناچار به استفاده از سوخت جایگزین شوند. به گفته او، تمهیدات لازم در وزارت نفت پیش‌بینی شده و استانداری‌ها نیز پیگیر اقدامات مرتبط با مدیریت مصرف و تأمین سوخت جایگزین هستند.
او همچنین بر اهمیت برنامه‌ریزی برای واحدهای صنعتی حساس، از جمله مرغداری‌ها در استان گلستان، تأکید کرد و گفت انجام به‌موقع تعمیرات اساسی و پیش‌بینی امکان استفاده از سوخت جایگزین می‌تواند به مدیریت مصرف در دوره اوج کمک کند.
تعرفه مشترکان بسیار پرمصرف گاز اصلاح شده است
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به اصلاح تعرفه گاز مشترکان پرمصرف پس از ۱۴ سال در سال ۱۴۰۴ گفت حدود ۲ درصد از مشترکان کشور در گروه بسیار پرمصرف قرار دارند و در مجموع حدود ۶ درصد از گاز مصرفی کشور را به خود اختصاص می‌دهند.
به گفته توکلی، تعرفه این گروه بر اساس مصوبه‌های مربوط اصلاح شده تا حساسیت نسبت به میزان مصرف افزایش یابد. او افزود بررسی ابزارهای تکمیلی برای کنترل مصرف‌های بسیار بالا نیازمند تصمیم‌گیری در مراجع ذی‌صلاح است و شرکت ملی گاز مجری قوانین و مقررات ابلاغی خواهد بود.
درخواست شرکت ملی گاز از مشترکان برای مدیریت مصرف
با توجه به افزایش مصرف گاز، ناترازی موجود و احتمال بروز تنش در استان‌های مختلف، شرکت ملی گاز بر همکاری مشترکان در روزهای سرد پیش‌رو تأکید کرده است. رعایت دمای آسایش ۲۰ درجه، سرویس منظم وسایل گرمایشی و بهبود عایق‌بندی ساختمان‌ها از جمله اقدام‌هایی است که می‌تواند به کاهش مصرف کمک کند.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ابراز امیدواری کرد با مشارکت عمومی و مدیریت مصرف، پایداری شبکه حفظ شود و خانوارهای ساکن مناطق سردسیر کشور در روزهای اوج سرما با مشکل تأمین گاز مواجه نشوند.
