سرپرست صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دست‌باف و احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی اعلام کرد که تا پایان سال جاری، دست‌کم دو مزایده برای واگذاری حدود ۵۰ بنای تاریخی برگزار می‌شود. این برنامه با هدف تسریع روند مرمت، احیا و بهره‌برداری از بناهای تاریخی و بازگرداندن آن‌ها به چرخه فعالیت‌های فرهنگی، گردشگری و اقتصادی دنبال می‌شود.
برگزاری دست‌کم دو مزایده برای واگذاری بناهای تاریخی
مجتبی شکری، سرپرست صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دست‌باف و احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، گفت براساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، تا پایان سال حداقل دو مزایده برگزار خواهد شد و حدود ۵۰ بنای تاریخی برای واگذاری به متقاضیان عرضه می‌شوند.
به گفته او، کاهش تعداد بناهای تاریخی در معرض فرسودگی و ورود آن‌ها به فرایند مزایده، از شاخص‌های مهم ارزیابی عملکرد صندوق است. با این حال، صرف واگذاری یک بنا برای تحقق این هدف کافی نیست؛ بلکه بناها باید به افراد واجد صلاحیت سپرده شوند و بهره‌برداران نیز در مهلت تعیین‌شده، پروژه مرمت و احیا را به مرحله بهره‌برداری برسانند.
گسترش فرصت سرمایه‌گذاری در میراث فرهنگی
شکری تأکید کرد که مأموریت صندوق تنها به واگذاری بناهای تاریخی محدود نمی‌شود. براساس ظرفیت‌های اساسنامه، حمایت از صنایع دستی و فرش دست‌باف، شناسایی و توسعه بازارهای فروش، گسترش بازارهای دیجیتال و بررسی ظرفیت‌های بازارهای مالی نیز در حوزه فعالیت این مجموعه قرار دارد.
او استفاده از ظرفیت بازار سرمایه برای جذب سرمایه‌های خرد را یکی از مسیرهای قابل پیگیری دانست. این روش می‌تواند امکان مشارکت افرادی را فراهم کند که علاقه‌مند به حفظ میراث فرهنگی هستند، اما توانایی تأمین سرمایه‌های چند میلیاردی برای مرمت و بهره‌برداری از یک بنای تاریخی را ندارند.
به گفته سرپرست صندوق، این شیوه به‌ویژه می‌تواند برای ایرانیان خارج از کشور که تمایل دارند در حفاظت از میراث فرهنگی ایران مشارکت کنند، فرصت‌های تازه‌ای ایجاد کند.
توسعه ابزارهای جذب سرمایه‌های خرد همچنین می‌تواند دامنه مشارکت عمومی در احیای بناهای تاریخی را افزایش دهد و ارتباط میان میراث فرهنگی، صنایع دستی و اقتصاد محلی را تقویت کند.
تعویق موقت مزایده‌ها در پی شرایط جنگی
سرپرست صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دست‌باف درباره مشکلات اخیر بخش گردشگری گفت شرایط جنگی به فعالیت‌های گردشگری کشور آسیب وارد کرده و تعدادی از بناهای تحت پوشش صندوق نیز از این وضعیت تأثیر پذیرفته‌اند.
به گفته شکری، کاهش تعداد گردشگران و افزایش دستمزدها در بخش پذیرایی، فشار اقتصادی بیشتری بر مجموعه‌های تاریخی و گردشگری وارد کرده است. صندوق معمولاً هر دو تا سه ماه یک‌بار مزایده بناهای جدید را برگزار می‌کند، اما در دو ماه گذشته به دلیل شرایط جنگی مزایده‌ای برگزار نشده است.
با این حال، برنامه‌ریزی برای ازسرگیری مزایده‌ها در آینده نزدیک انجام شده و قرار است روند واگذاری بناهای آماده‌شده دوباره دنبال شود.
۲۵ بنای تاریخی آماده عرضه در مزایده
شکری از آماده‌سازی ۲۵ بنای تاریخی برای عرضه در مزایده خبر داد. علاوه بر این، هفت بنای دیگر نیز با کاربری اختصاصی صنایع دستی به فهرست واگذاری‌ها اضافه می‌شوند و فراخوان‌های مربوط به آن‌ها در استان‌ها در حال انجام است.
این بناها قرار است در چارچوب برنامه واگذاری صندوق در اختیار متقاضیان واجد شرایط قرار گیرند تا زمینه مرمت، احیا و استفاده دوباره از ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی آن‌ها فراهم شود.
خانه امینیان و عمارت شترگلو در آستانه بهره‌برداری
سرپرست صندوق همچنین از آماده شدن چند بنای تاریخی برای ورود دوباره به چرخه بهره‌برداری خبر داد. به گفته او، خانه امینیان در کرمان، محوطه خانه مفخم در بجنورد، هتل ایران در رشت و عمارت شترگلو در ماهان از جمله مجموعه‌هایی هستند که پس از انجام عملیات مرمت، برای فعالیت در حوزه گردشگری و صنایع دستی آماده شده‌اند.
شکری ابراز امیدواری کرد بازگشایی این بناها به رونق گردشگری در شهرهای محل استقرار آن‌ها، ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار و افزایش سرانه فضاهای فرهنگی کمک کند.
احیای بناهای تاریخی؛ فرصتی برای تقویت اقتصاد محلی
واگذاری بناهای تاریخی به بهره‌برداران واجد صلاحیت، در صورت اجرای درست برنامه‌های مرمت و نگهداری، می‌تواند علاوه بر حفاظت از میراث معماری و فرهنگی کشور، زمینه فعالیت‌های اقتصادی تازه‌ای را نیز فراهم کند. استفاده از این بناها در حوزه گردشگری و صنایع دستی می‌تواند به ایجاد اشتغال و افزایش ظرفیت‌های فرهنگی شهرها کمک کند.
برنامه صندوق برای برگزاری مزایده‌های جدید و بررسی روش‌های جذب سرمایه‌های خرد نیز با همین هدف دنبال می‌شود؛ هرچند تحقق نتایج مورد انتظار به انتخاب بهره‌برداران مناسب، تأمین منابع مالی و تکمیل به‌موقع مراحل مرمت و بهره‌برداری وابسته است.
