رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران از جان‌باختن ۸۳۰ نفر در کشور بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن در سال گذشته خبر داد. به گفته قدرت‌الله محمدی، با وجود کاهش ۳۰ تا ۴۰ نفری آمار تلفات نسبت به سال قبل از آن، رعایت نکات ایمنی هنگام استفاده از وسایل گرمایشی و بررسی دودکش‌ها در فصل سرما همچنان اهمیت زیادی دارد.
آغاز برنامه‌های پیشگیرانه برای کاهش حوادث گازگرفتگی
قدرت‌الله محمدی با اشاره به آمار تلفات ناشی از مسمومیت با مونوکسیدکربن اظهار کرد که سال گذشته ۸۳۰ نفر از شهروندان کشور بر اثر استنشاق این گاز جان خود را از دست دادند. این آمار در مقایسه با سال پیش از آن حدود ۳۰ تا ۴۰ نفر کاهش داشته است.
او اقدامات پیشگیرانه و فرهنگ‌سازی را از عوامل مؤثر در کاهش تلفات دانست و تأکید کرد که حتی جان‌باختن یک نفر نیز آمار قابل قبولی نیست؛ زیرا هر حادثه می‌تواند خانواده‌ای را با آسیب و مصیبت روبه‌رو کند.
به گفته رئیس سازمان آتش‌نشانی تهران، در هفته پایانی آبان‌ماه جلسه‌ای مشترک با دستگاه‌هایی مانند اورژانس، هلال‌احمر، شرکت گاز و دیگر مجموعه‌های مسئول برگزار می‌شود تا هماهنگی‌های لازم برای کاهش حوادث فصل سرما انجام شود.
همچنین مقدمات برگزاری مانوری در برخی نقاط تهران فراهم شده و قرار است بازدیدهای کارشناسی از محلات و مناطق پرخطر با همراهی دستگاه‌های مرتبط و رسانه‌ها انجام شود.
خانه‌های قدیمی و وسایل گرمایشی غیراستاندارد؛ عوامل افزایش خطر
محمدی با اشاره به اینکه بخش قابل توجهی از حوادث گازگرفتگی در بافت‌های فرسوده رخ می‌دهد، نسبت به استفاده نادرست از بخاری‌های گازسوز، شومینه‌ها و وسایل گرمایشی غیراستاندارد هشدار داد.
به گفته او، شرایط تهویه در خانه‌های قدیمی و واحدهای مسکونی کوچک، به‌ویژه ساختمان‌های با متراژ کمتر از ۷۰ متر، باید با دقت بیشتری بررسی شود. تهویه نامناسب می‌تواند زمینه تجمع گازهای خطرناک و بروز مسمومیت را فراهم کند.
اهمیت دریچه‌های تهویه در ساختمان‌ها
رئیس سازمان آتش‌نشانی تهران بر ضرورت وجود مسیر مناسب برای ورود و خروج هوا در ساختمان‌ها تأکید کرد. به گفته او، در ساختمان‌های جدید معمولاً دریچه‌های مخصوص تهویه در نظر گرفته می‌شود که وجود آن‌ها برای جریان مناسب هوا ضروری است.
این دریچه‌ها معمولاً در بخشی از آشپزخانه نصب می‌شوند و با داشتن توری، از ورود حشرات جلوگیری می‌کنند. محمدی توصیه کرد شهروندانی که در خانه خود دریچه تهویه مناسب ندارند، برای ایجاد آن اقدام کنند.
پیش از روشن کردن بخاری، دودکش را بررسی کنید
یکی از نکات مورد تأکید رئیس سازمان آتش‌نشانی، بررسی کامل دودکش وسایل گرمایشی پیش از آغاز استفاده از آن‌هاست. ممکن است در ماه‌های گرم سال، پرندگان داخل دودکش لانه‌سازی کرده و مسیر خروج گازهای حاصل از احتراق را مسدود کرده باشند.
در چنین شرایطی، گازهای حاصل از احتراق به‌جای خروج از ساختمان می‌توانند به فضای داخلی خانه بازگردند. همچنین ممکن است لوله‌های دودکش در مدت خاموش بودن بخاری جابه‌جا شده یا از محل اتصال خارج شده باشند.
بنابراین، پیش از استفاده از وسایل گرمایشی باید مسیر دودکش، اتصالات و استحکام لوله‌ها به‌دقت بررسی شود.
شماره مشاوره تلفنی برای پیشگیری از مسمومیت با مونوکسیدکربن
محمدی از راه‌اندازی خط مشاوره تلفنی برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های شهروندان درباره پیشگیری از مسمومیت با مونوکسیدکربن خبر داد.
بر اساس اعلام او، کارشناسان سازمان آتش‌نشانی از ۱۷ آبان تا پایان فصل زمستان، از طریق شماره تلفن ۶۴۳۲۳۲۳۲ تا ساعت ۲۴ به پرسش‌های شهروندان سراسر کشور پاسخ می‌دهند. این خط مشاوره مختص تهران نیست و افراد در دیگر استان‌ها نیز می‌توانند درباره وسایل گرمایشی و نکات ایمنی از کارشناسان راهنمایی بگیرند.
شماره ۱۲۵ نیز همچنان برای اعلام حوادث و درخواست خدمات آتش‌نشانی در دسترس شهروندان قرار دارد.
هشدار درباره بخاری‌های بدون دودکش و وسایل گرمایشی در فضای بسته
رئیس سازمان آتش‌نشانی تهران استفاده از بخاری‌های بدون دودکش در محیط‌های بسته، از جمله مغازه‌ها، را اقدامی خطرناک دانست و نسبت به پیامدهای آن هشدار داد.
او همچنین به موارد مسمومیت ناشی از استفاده نادرست از وسایل گرمایشی در خودروها، مراکز تجاری و کارگاه‌ها اشاره کرد. بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی او، حدود ۲ درصد از حوادث فوتی سال گذشته به خودروها، ۲ درصد به مراکز تجاری و ۳ درصد به مراکز صنعتی و کارگاهی مربوط بوده است.
محمدی توضیح داد که در برخی موارد، رانندگان کامیون پس از توقف در حاشیه شهر برای تخلیه بار، وسیله گرمایشی را در خودرو روشن کرده و با بالا بودن شیشه‌ها دچار مسمومیت شده‌اند.
او همچنین روشن کردن پیک‌نیک در چادرهای مسافرتی برای گرم کردن محیط را بسیار خطرناک دانست و درباره استفاده غیراصولی از وسایل گرمایشی در واحدهای تجاری و صنعتی هشدار داد.
تهران در صدر آمار تلفات استانی
رئیس سازمان آتش‌نشانی تهران با اشاره به آمار تلفات در استان تهران گفت سال گذشته ۱۲۷ نفر در این استان بر اثر مسمومیت با مونوکسیدکربن جان باختند. به گفته او، تهران در مقایسه با سایر کلان‌شهرها از نظر تعداد تلفات در رتبه نخست قرار داشته است.
هشدار درباره موتورخانه‌ها و سیستم گرمایشی مدارس
محمدی وضعیت مدارس از نظر حوادث گازگرفتگی را در مجموع مناسب ارزیابی کرد، اما درباره احتمال نشت گاز مونوکسیدکربن از برخی موتورخانه‌های مرکزی هشدار داد.
به گفته او، در صورت نامناسب بودن تهویه موتورخانه‌ها، گاز مونوکسیدکربن ممکن است از مسیرهای مختلف به طبقات بالاتر و کلاس‌های درس نفوذ کند. به همین دلیل، مسئولان مدارس، نیروهای خدماتی و سرایداران باید هنگام راه‌اندازی سیستم‌های گرمایشی، وضعیت موتورخانه‌ها و مسیرهای تهویه را بررسی کنند.
رئیس سازمان آتش‌نشانی تهران همچنین از آغاز بازدیدهای ایمنی مدارس در تهران از حدود یک هفته گذشته خبر داد. در این برنامه، کارشناسان آتش‌نشانی و نیروهای داوطلب از مدارس بازدید می‌کنند و آموزش‌های لازم را به مسئولان مدارس و دانش‌آموزان ارائه می‌دهند.
همچنین بروشورهای آموزشی تهیه شده است تا دانش‌آموزان نکات ایمنی مربوط به وسایل گازسوز را به خانواده‌های خود منتقل کنند.
توصیه‌های آتش‌نشانی برای کاهش خطر مسمومیت با مونوکسیدکربن
- پیش از روشن کردن بخاری، مسیر دودکش و محل اتصال لوله‌ها را بررسی کنید.
- از باز بودن مسیر خروج گازهای حاصل از احتراق اطمینان حاصل کنید.
- دریچه‌های تهویه ساختمان را مسدود نکنید و به تهویه مناسب محیط توجه داشته باشید.
- از وسایل گرمایشی غیراستاندارد و استفاده نادرست از بخاری‌های بدون دودکش در فضاهای بسته خودداری کنید.
- از روشن کردن پیک‌نیک در چادر مسافرتی برای گرم کردن فضا پرهیز کنید.
- موتورخانه‌ها و سیستم‌های گرمایشی مدارس و مراکز عمومی را پیش از شروع فصل سرما بررسی کنید.
- برای دریافت مشاوره ایمنی با شماره ۶۴۳۲۳۲۳۲ و برای اعلام حادثه با شماره ۱۲۵ تماس بگیرید.
آمار ۸۳۰ قربانی مسمومیت با مونوکسیدکربن در سال گذشته نشان می‌دهد که پیشگیری، بررسی وسایل گرمایشی و توجه به تهویه ساختمان‌ها از موضوعات مهم در آستانه فصل سرماست. رعایت نکات ایمنی می‌تواند در کاهش خطر حوادث گازگرفتگی نقش مؤثری داشته باشد.
